Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Blog Article
Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.
Basın kartı almak isteyen bir muhabir için ilk merak edilen konu genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu sorunun cevabı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te revize edilen Basın Kartı Yönetmeliği'nde madde madde yer alıyor.
Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , kurumlara uygulanan kontenjanları , adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın iade edilmesi gereken durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında açıklıyoruz. Amaç , okumayı tamamladığınızda başvurunuzu kendinizden emin şekilde yapabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının yönetmelikteki nitelikleri karşılayan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın amacı , sahibinin gazeteci olduğunu tartışmasız biçimde ortaya koymaktır.
Kart, kişinin kendi başına talep edebileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Yani başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum mercek altına alınır .
Sarı Basın Kartı Ne Anlama Gelir?
"Sarı basın kartı" ifadesi, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış alışılmış bir kullanımdır . Yönetmelikte sadece beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" dendiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı düşünülür.
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu maddelere dayanılarak hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .
Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar güncellenmiş ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .
- Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
- Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
- Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
- Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
- Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları
Önemli bir not: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz yerinde olur .
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yürürlükteki düzenlemeye göre beş farklı kart türü bulunur . Her türün hitap ettiği kitle ve başvuru koşulları farklılık gösterir . Doğru türe başvurmak , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen karttır. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; kart talep edenin genel şartların KEYDAL hepsini sağlaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .
2. Süreli Basın Kartı
Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Yabancı gazetecinin ; medya kuruluşunca görevlendirildiğini kanıtlaması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.
3. Geçici Basın Kartı
Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Geçici kart, görev süresi esas alınarak en fazla üç ay için verilir ve istenirse yalnızca bir kez uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması zorunludur . Kart süresi, daha önce kart taşınan yıla göre farklılaşır:
- 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
- 5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
- Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart
Yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda da durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması aranır .
5. Sürekli Basın Kartı
Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Bu süre hesaplanırken serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı dikkate alınır . Bu türde aktif sözleşme şartı istenmez ; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .
Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar
Hangi türe başvurursanız başvurun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler aranır . Bu şartlardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:
- 18 yaşını doldurmuş olmak.
- En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
- Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
- Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
- Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesiyle çalışmak ve işler arasında bir aydan uzun boşluk bırakmamak.
- Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.
Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Beyannameyi doldurmadan önce hizmet akdinizi bir kez daha gözden geçirin .
Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?
Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Söz gelimi bir holdingin iç bültenini yazan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu kartı alamaz .
Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?
Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın çalıştığı kuruluşun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri sağlaması gerekir. Bunun yanında her kuruluş türü için kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar farklılaşır .
Basılı Gazete ve Dergiler
Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması şarttır . Kontenjan , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .
Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum
Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması aranır . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .
Radyo ve Televizyonlar
RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilmez .
Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri
Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği sunması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :
- 4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz
İnternet sitelerine özgü unvan listesinde muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da sayılmıştır.
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla şu aşamalardan geçer:
- Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
- Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
- Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
- Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
- Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
- Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
- Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.
Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular Başkanlıkça reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru mümkündür .
Yurt dışında yaşayan Türk basın mensupları , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvuru yapabilir. Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .
Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci
Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden meydana gelir . Görev süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
- Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
- Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
- Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.
İnceleme sırasında başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da göz önünde bulundurur . Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu nedenle erişimi zayıf bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile başvurunun reddine yol açabilir .
Basın Kartı Ne İşe Yarar?
Kartın ilk ve en önemli işlevi, mesleki kimliğin tüm kurumlar nezdinde resmî olarak tanınmasıdır . Buna ek olarak mevzuatta açıkça yer alan bazı ek imkânlar bulunur :
- Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
- Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
- Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.
Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Fikir işçilerinin kıdem tazminatı, izin ve ihbar hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet ilişkisinden kaynaklanır . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; güncel durumu ilgili kurumdan doğrulamanız önerilir .
Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu
Mevzuata göre basılan kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Süresi dolan kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece ayrı bir Komisyon kararına gerek kalmadan Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli türdeki kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin tazelenmesi gerekebilir.
Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp hâlinde dilekçeye kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu bir yılda azami iki kez yapılabilir .
Ücret konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Güncel tutar Başkanlıkça belirlendiği için , sistemdeki güncel bilgiye bakmanız önerilir.
İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri
Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , değişiklik en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart ayrıca; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa geri verilir . Eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .
Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:
- Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
- Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
- Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
- Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi
Etik ihlal sebebiyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart verilmez . Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak yalnızca uyarıyla da yetinebilir . Öte yandan resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart düzenlenmez .
Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar
Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu başvuru sahiplerinde kendine özgü koşullar uygulanır.
Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar
Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , enformasyon görevlisi unvanıyla karta başvuru yapabilir . Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından onaylanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının sunulması zorunludur . Bu tür dosyalarda Komisyon görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına bakar ; sadece unvan yeterli sayılmaz .
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar aynen uygulanır .
Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri
Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.
Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri
İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını periyodik olarak inceler. Medya kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi sunmalıdır. İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da sorulabilir; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi uyarılır .
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Beyannameyi göndermeden önce bu kontrol listesini baştan sona kontrol etmeniz, zaman kaybını ciddi biçimde engeller:
- Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
- Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
- Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
- Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
- İşverenimin kurumsal şartları ve kontenjanı başvuruma izin veriyor.
- Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
- Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak zaman kazandırır. Çünkü reddedilen bir dosya tekrar başvurmaya engel olmasa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .
Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar
Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , aslında önlenebilir ihmallerden ileri gelir. Başvurularda sık rastlanan problemler ve yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir :
- Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
- Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
- Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
- Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
- Geç bildirim → Değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirimi mutlaka yapın.
- İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.
Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , kurumdan ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir yayında çalışmaya başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için kesintisiz çalışma şartı ihlal edilmiş oluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, sürekliliğini koruyabilirdi .
Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi
5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da karta başvurma hakkı kazandı . Yine de her internet sitesi otomatik olarak bu kapsama girmez . Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
- Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
- İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
- Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
- Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.
Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , sitenin teknik altyapısıyla iç içedir. Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , siteyi yöneten ekip için günlük işin bir parçası olmalıdır .
Basın Kartı SSS
Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı arar ; dolayısıyla lise mezunları da başvuruda bulunabilir. Bununla birlikte Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi dikkate alır ; güçlü bir çalışma dosyası eğitim belgesi kadar önemlidir .
Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Kesin bir süre öngörülmemiştir. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre uzayıp kısalabilir.
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Sınırlı koşullarla evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu seçenek uygulanmaz.
YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?
Kişisel kanal veya hesap sahipleri, tek başına bu çalışmalarla kart alamaz . Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri karta başvurabilir .
Basın kartı ücretli mi?
Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini öngörür . Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça belirlenir ; dolayısıyla son durumu Başkanlığın resmî kanallarından kontrol etmelisiniz .
Basın kartı iptal edilirse ne olur?
İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru yapılabilir . Yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri tamamlanmadıkça kart düzenlenmez .
Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?
Alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki kartta da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu aranır ; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.
Basın kartı, meslek hayatınızın temel güvencesidir ve işlem ilk bakışta zor görünse de aşamalar nettir . Uygun türü netleştirip şartları önceden kontrol eder ve süreleri takip ederseniz, belgenizi rahatlıkla edinip yıllarca taşıyabilirsiniz .
Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Kesin ve bağlayıcı bilgi için mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu yazıdaki bilgiler bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page